Ja, een lavendel in een pot kan bij 5 graden vorst gewoon buiten blijven staan, mits de pot beschermd is en de plant niet in water staat. Lavendel is in de volle grond winterhard tot ongeveer min 15 graden. In een pot zijn de wortels kwetsbaarder, omdat de kou van alle kanten komt. Bij min 5 graden loop je dus geen risico, bij langdurige strenge vorst onder de min 10 graden wel.
Waarom een pot kwetsbaarder is
In de grond worden de wortels beschermd door de aarde eromheen, die langzaam afkoelt. Een pot op een balkon vriest veel sneller door, omdat wind en koude langs alle wanden en de bodem trekken. Daarom is niet de lucht het probleem, maar de temperatuur van de wortelkluit. Een plastic pot isoleert beter dan terracotta, maar terracotta kan scheuren als de aarde nat is en bevriest.
Het grootste gevaar voor lavendel in de winter is geen kou, maar nattigheid. De plant komt van droge, zonnige hellingen en gaat bij natte voeten snel rotten. Een kluit die in november en december steeds vochtig blijft en bevriest, doet meer schade dan een droge vorstperiode.
Zo bescherm je de pot
- Zet de pot tegen de gevel, het liefst op een zonnige, beschutte plek.
- Verhoog de pot met potvoetjes of houten latjes, zodat het water kan wegstromen.
- Wikkel de pot in noppenfolie, jute of een oude deken. Laat de bovenkant van de plant vrij.
- Leg een laagje houtsnippers of kokos op de aarde om de kluit extra te isoleren.
- Zet meerdere potten dicht bij elkaar, zodat ze elkaar warm houden.
Wie meer potten met winterharde planten heeft, kan de aanpak vergelijken met de vorstgrens voor een olijfboom in een pot. Lavendel is minder gevoelig dan olijf, maar het principe van een beschutte plek en een geïsoleerde pot is hetzelfde.
Water geven in de winter
Geef lavendel in de winter nauwelijks water. Prik een vinger tot drie centimeter in de aarde: voelt die droog, dan geef je een klein scheutje. Bij regen of sneeuw is extra water onnodig. Zorg dat de gaatjes in de bodem van de pot niet verstopt zitten. Een pot onder een overkapping of dakrand, waar de regen niet direct op valt, houdt de kluit droger.
Snoeien en schoonmaken
Snoei lavendel niet hard in de late herfst. De oude takken beschermen de jonge scheuten tegen de kou, en een snoeisnede kan bij vorst slecht genezen. Het beste moment is eind maart of begin april, als het niet meer hard vriest. Verwijder alleen verdorde bloemstengels en dode bladeren die op de aarde liggen, want die houden vocht vast.
Wanneer haal je de pot toch binnen
Bij langdurige vorst onder de min 10 graden, of als de pot volledig bevriest en dagenlang niet ontdooit, zet je hem tijdelijk in een onverwarmde garage, schuur of koude serre. Een plek met temperaturen tussen 0 en 8 graden is ideaal. Vergelijkbaar werk heb je met planten die je koud wilt bewaren, zoals in het overwinteren van een geranium in een koude garage. Zet de lavendel daarna weer buiten zodra de vorst voorbij is.
Zo pak je het aan
Beschermen kost je een kwartier: pot op voetjes, noppenfolie eromheen, een laagje snippers erop en een plek tegen de muur. Daarna laat je de plant gewoon met rust. In het voorjaar loopt de lavendel meestal vanzelf weer uit, ook als de takken na een koude winter wat grijs zien.
